Molens in Altoaragón - harinero

Buetas

Buetas ligt in de Fueva-streek. Uit L'Ainsa neem je de hoofdweg naar Campo. Ongeveer 13 km later rechtsaf tot in Tierrantona. Blijf op de hoofdader en even verder kruis je de Barranco de la Usía. Net over de brug draait de weg rechts weg naar Graus. Niet volgen. Rij recht door waar, onder andere, Buetas aangeduid staat. Nog even en je bent op je bestemming. Parkeer de wagen aan de ingang van Buetas op de plek waar een grintweg naar links vertrekt. Wandel die weg af en na minder dan een km zal je de watermolen vinden.
De molen krijgt water van de Barranco de Solipueyo.

Illustraties: 13.VIII.2006

 
Afdak met ingang (1) Ingangsdeur (2)
 
Het afdak is het enige deel van de molen dat nog een dak draagt en lang zal het niet meer duren. Een oude molensteen ligt tegen het uiteinde van de buitenmuur (1). De enige toegangsdeur lag tegen en is beschilderd met afwisselend oranje en blauwe vertikale banden. Het heeft wel iets.

Het gebouw telde oorspronkelijk twee verdiepingen, maar nu zijn het dak en de eerste verdieping bezweken onder het gewicht van de jaren. Hier en daar verzetten enkele balken zich nog tegen de zwaartekracht (6).

Het gelijkvloers (3) is in drie verdeeld, waarbij de eigenlijke molen het meest plaats op eist. Bij de ingang bevinden zich twee kleine kamers (4). De kleine cel naast de deur is zonder enig kenmerk dat er op kan wijzen waartoe ze diende.
De tweede ruimte (8) is twee keer zo groot. We vinden er een klein venster en dito vuurplaats.

De grootste ruimte is voor de helft ingenomen door een lange werkbank tegen de achterste muur (3, 5). Twee derden ervan zijn ingenomen door een maalstoel met twee paren stenen. De sectie dichtst bij de deur was gebruikt voor één of andere contraptie, maar ik kon niet uitmaken wat het was.

 
Overzicht van het interieur (3) Kleine ruimtes naast de deur (4)
 
Beide koppels werden niet gelijk onderhouden. Het paar dichtst bij de ingang (10) is moderner dan het andere (11). Dat hadden we ook al gezien in de cárcavo: het wiel links is van staal (12), het andere is nog van hout (13).
Een molenaar met twee maalgroepen ter beschikking gebruikte vaak één er van voor bloem en de andere voor meel voor dierenvoer (bv. harinero van Lacort). Ik vermoed dat dit ook het geval was in Buetas: de nieuwe set stenen voor de mensen en de andere voor het vee.
Bank met twee paren stenen (5)
 
Houtwerk (6) Potloodtekeningen op een balk (7)
 
Twee paar kleine deurtjes (5) geven toegang tot de ruimte onder de maalstoelen. In grotere molens, uitgerust met een turbine (bv. Palo, Castillazuelo), vind je hier tandwielen en drijfriemen. Hier worden beide lopers aangedreven door hun eigen wiel. Op de twee assen na, is de ruimte dus leeg. Maar toch is er wat te vinden. Onderaan de oudste set stenen is een jaartal in de natte cement geschreven: Año 1914 (9).
 
vuurplaats met rookkanaal (8) Año 1914 (9)
 
linkse stenenkoppel (10) rechtse stenenkoppel (11)
 
rodete links (12) rodete rechts (13)
 
 
Inleiding 
Leer hoe een molen werkt 
Bezoek de molens; catalogus 
Litteratuur en web-links 
© en e-mail:

Path: Home / Altoaragón: oude watermolens