Olsón

Olsón is te bereiken vanaf de hoofdweg tussen L'Ainsa en Barbastro afslaan naar Lamata in Mesón de Ligüerre de Cinca. Daarna de weg een flinke tijd volgen en vlak voor Olsón rechtsaf waar Mondot aangegeven staat. De weg daalt naar de brug. Loop van daaruit stroomafwaarts op de linkeroever tot je een spoor bergop vindt dat parallel met de rivier verder loopt. Even later loop je langs de Fuen Calién (†). Nu heb je de keuze. Ofwel a) zoek je van hieruit je weg naar de rivier en volgt die tot je de molen bereikt, ofwel b) blijft je op de aardeweg die je uiteindelijk ook aan de molen zal brengen.

Foto's: 03.i.2002, 06.v.2022

aceitero

harinero (López)

(1) Het complex met daarin de molino de López in Olsón. — 2002.

De molen maakt deel uit van een veel groter complex dat alle kenmerken heeft van een tweede verblijf. De eigenlijke molen is het gedeelte met het golfplaten dak, het dichtst bij de rivier (1, 2). Het is overduidelijk dat de eigenaren weinig om de molen geven. Terwijl de woonst er goed onderhouden uitziet, straalt de molen zelf verwaarlozing uit. Het dak en de muren zijn in bijzonder slechte staat (2, 5). In de 20 jaar tussen onze bezoeken zijn er geen noemenswaardige verbeteringen aangebracht. Slechts enkele delen van de muren zijn opnieuw gevoegd met grijze mortel: links van de ingang (vergelijk 3 met 2) en de zuidoostelijke hoek (5). Noodreparaties zonder rekening te houden met de oorspronkelijke kleur van de voegen?

De voorgevel vertoont een aantal onregelmatig verdeelde openingen, waarvan de onderste ons het meest interesseren: links (2) een klein raam boven elk van de onderhuizen (cárcavos) en rechts de grote ingangsdeur. Zoals in veel andere molens vertonen de deurposten hier ook enkele beschermingstekens, waarvan het dubbele kruis (4) het meest opvallend is. Op sommige stenen lijkt ook tekst gegraveerd te zijn, maar niets is duidelijk genoeg om te bepalen of en wat er precies geschreven staat.

Alles was goed afgesloten en er was niemand ter plaatse, dus we weten niet of er nog apparatuur uit de vroegere activiteiten binnen bewaard is gebleven.

(2) Het gedeelte met de eigenlijke molino de López. — 2022.

(3-4) Ingang van de molen met beschermingstekens gegraveerd in de deurposten. — 2002.

(5) Zuid en oost gerichte wanden. — 2022.

(6) Goot die langs het gebouw loopt. — 2022.

Een wandeling in de directe omgeving leverde geen resultaten op. We konden geen kanaal noch resten van een molenvijver ontdekken. S. Pallaruelo (‡) vermeldt echter de aanwezigheid van een molenvijver en een drukput, vergelijkbaar met die in de molen van Ara, met twee pijpen die naar de wielen leidden. Ik neem aan dat de molenvijver is verdwenen tijdens de bouw of renovatie van de huidige woning.

Een goot die langs het gebouw loopt (6) is mogelijk een overblijfsel van de waterwerken.

Ik denk niet dat het water voor de molen uit de rivier kwam. Ik zie twee mogelijke bronnen. De ene is de Fuen Calién, de andere is het kleine beekje dat van de heuvel achter de molen komt. Er was waarschijnlijk nooit water op overschot.

(7) Uitlaten van het onderhuis. — 2022.

(8) Onderhuis (cárcavo) links. — 2002.

Twee onderhuizen (7, cárcavos), elk met een klein raam erboven (2), lozen direct in de rivier aan de overkant van de grindweg. Ze zijn beide leeg (8, 9), maar het metselwerk is nog in goede staat.

De cárcavo links (8) is wijd open. De andere cárcavo (9) is afgesloten met metselwerk en een deur (7). Mogelijk deed die dienst als kelder.

(9) Onderhuis (cárcavo) rechts. — 2022.

(10) Oude electriciteitskabine vlakbij. — 2002.

aceitero

harinero (López)

† Lees meer over de Fuen Calién in
Pablo Saz Peiró — 1992— Fuentes minero-medicinales de la provincia de Huesca.
Ed. Instituto de Estudios Altoaragoneses (Diputación de Huesca). I.S.B.N. 84-86856-74-4

‡ Pallaruelo Campo, Severino – 1994 – Los Molinos del Altoaragón.
Instituto de Estudios Altoaragoneses (Diputación de Huesca). ISBN: 84-8127-013-X